[Artykuł] Narty carvingowe.

[marko2k]

Narty carvingowe, to narty o zwiększonym, a w niektórych wypadkach, radykalnym taliowaniu. Wszystkie inne parametry i ich właściwości są temu podporządkowane.


- Sztywność zgięciowa - zmniejszona - narta może się głębiej wyginać. W ten sposób łatwiej dopasowuje się do promienia skrętu wycinanego zgodnie z promieniem jej bocznej krzywizny.

- Sztywność skrętna - zwiększona - dzioby i piętki nart nie okręcają się. Nie obślizgują się przy ustawianiu nart na krawędzi, pod kątem do płaszczyzny śniegu i dociśnięcia ich w środkowej części. W ten sposób skrócone narty lepiej trzymają na twardych sztucznie naśnieżonych stokach.

Pełna ostrość krawędzi na całej długości - narty tradycyjne, również były taliowane. Działanie jednak tego taliowania, wykorzystywane było, w drugiej części skrętu, w trakcie sterowania. Wywołanie skrętu odbywało się na płasko ustawionych, odciążonych nartach, w wyniku rotacyjnego impulsu skrętnego. Aby ułatwić moment wywołania skrętu, przody i tyły nart były tępione. Tym samym krawędzie i całe narty skrócone. Co za tym idzie, dzioby nart, które tak efektywnie potrafią wciąć się w śnieg i rozpocząć cięty skręt zostały zupełnie pominięte. Dobrzy narciarze, wyczuwający te braki kompensowali je dłuższymi nartami.

W nowej technice, cały skręt wycinany jest krawędzią i talią nart. Krawędzie są miejscem kontaktu nart ze śniegiem, i transformatorem ich właściwości. Dla tego dużą uwagę należy skierować na sposób ostrzenia i pełną długość naostrzonych krawędzi.

Dla dobrego trzymania i ślizgu nart, nie ważna jest tylko ostrość krawędzi, ale również ich struktura i smarowanie.

Szlifowanie końcowych części nart diamentem, ma duże znaczenie. Uzyskana w ten sposób: cyrkularna, łukowa, diagonalna struktura krawędzi robi te narty bardziej łagodnymi.


Geometria krawędzi:

ażeby nadać krawędziom większą skuteczność, ostrzy się je o 1 - 4 o ostrzej niż 90 o.

Aby ułatwić prowadzenie nart w skręcie, krawędzie po stronie zewnętrznej stromo opadają, natomiast patrząc od środka na zewnątrz są lekko ścięte na ukos.

Dla jazdy z ekstremalnym wychyleniem w skręcie przestawia się kąt ostrzenia nart o kilka stopni na zewnątrz ślizgu.


Taliowanie nart:

Głębokość i kształt taliowania jest najważniejszym tematem dla konstruktorów carvingowych nart. W chwili obecnej temat ten, jest ogromnym polem doświadczalnym, gdzie firmy narciarskie, szukają wciąż nowych rozwiązań. Od kształtu bocznej krzywizny narty, bezpośrednio zależy, zachowanie się nart w skręcie.

Od kształtu i szerokości dziobów nart, zależeć będzie rozpoczynanie skrętu. Łatwiejsze, bądź wymagające większego zaangażowania technicznego wcinanie narty w skręt. Kształt piętki, wpływać będzie na sterowanie i wykończenie skrętu. Narty stają się łatwiejsze, bądź trudniejsze w prowadzeniu. Dopasowywane są, w ten sposób, do prędkości i sposobu jazdy ich użytkowania.

Konstruktorzy, obok tradycyjnego taliowania proponują inne: eliptyczne, w kształcie "U", cykloidalne.


to carv - ciąć, wytłaczać, rzeźbić

carving - wycinanie skrętu w jeździe na nartach zgodnie z krzywizną bocznej krawędzi narty

skręt carvingowy - czysty skręt cięty, od początku do końca wycinany przez krawędzie nart, zgodnie z ich talią i wygięciem.

narty carvingowe - narty o radykalnie zmienionej formie geometrycznej:
szerokość dziobów nart powyżej 93 mm
szerokość środka nart pomiędzy 62 - 65 mm (wyjątek snowriders)
szerokość tyłów nart powyżej 88 mm

SKRĘT CARVINGOWY - to czysty skręt cięty. W całości wycinany przez krawędzie nart w skręcie zgodnym z ich talią i wygięciem.

Co takiego jest w nartach carvingowych. Czym różnią się one od nart tradycyjnych:

* Zwiększoną sztywnością poprzeczną - narty lepiej trzymają, nie ześlizgują się z wycinanego toru przejazdu.
* Zmniejszoną sztywnością wzdłużną - narty łatwiej wyginają się w skręcie, dopasowując się do wycinanego skrętu.
* Wcięciem bocznym - taliowanie nart - różnica szerokości dziobów, piętek i środka narty. Parametry te zmieniają się w zależności od kształtu figury geometrycznej wpisanej w krawędź narty (okrąg, elipsa, cykloid, ...). Kształt ten bezpośrednio wpływa na zachowanie się nart w skręcie.
* Promieniem bocznej krzywizny nart - jeżeli wartość tego promienia jest wartością mniejszą niż 30 m - to są to narty carvingowe. Wszystkie narty o promieniu bocznej krzywizny większym niż 30 m - to narty tradycyjne.
* Długością - narty carvingowe są krótsze od nart tradycyjnych.

W zależności od przeznaczenia, narty carvingowe dzielimy na:

* RACE CARVING R 18-28 m - narty sportowe, do jazdy na dużych i bardzo dużych prędkościach. Ich walorów najlepiej dostrzec można podczas bardzo szybkich i agresywnych zjazdów. Narty na dobrze przygotowane twarde stoki.
* SLALOM CARVING R 11-16 m - narty sportowe, slalomowe. Uniwersalne narty również do fun carvingu.
* FUN CARVING R 9-14 m - narty do ekstremalnego wykonywania skrętów z ciałem maksymalnie wychylonym do środka skrętu. Jazda na dużej prędkości z maksymalnym wykorzystaniem siły odśrodkowej i oparciu się na krawędziach nart. Narty uniwersalne na większość stoków. Narty uniwersalne technicznie.
* INNOWACJE FUN CARVINGOWE R 6-10 m - fantastyczne narty do nauki carvingu, zabawa na śniegu, narty dla dzieci i młodzieży.
* ALLROUND CARVING R 18-30 m - narty dla dobrze i bardzo dobrze jeżdżących narciarzy. narty uniwersalne, również dla tradycyjnej techniki. dla narciarzy preferujących jazdę ciętym śladem, jazdę ostrą agresywną. Narty najbardziej uniwersalne terenowo, zalecane na polskie stoki.
* CROS CARVING R 18-26 m - narty podobnie jak allround carving przeznaczone dla dobrze i bardzo dobrze jeżdżących narciarzy do jazdy poza trasami.
* EAZY CARVING R 16-25 m - narty dla uczących się i początkujących narciarzy. Ułatwiają wykonanie pierwszych skrętów. Jazda na małych i średnich prędkościach z lekkim opieraniem się na krawędziach nart. Narty uniwersalne terenowo, zalecane na polskie stoki.

W każdej z w/w grup nart carvingowych, wyróżnić można narty łatwiejsze, lub trudniejsze w prowadzeniu, łatwiej wchodzące lub wychodzące ze skrętu. Propozycje ze strony carvingu, dają nam, szeroką gamę nart i stwarzają możliwości wyboru i doboru odpowiedniego dla nas sprzętu. Propozycje przedstawiane przez firmy narciarskie dokładnie opisują, do jakiego rodzaju narciarstwa dane narty zostały skonstruowane. Daje to możliwość dokładniejszego, niż w nartach tradycyjnych, dopasowania ich do techniki i dynamiki jazdy przez narciarzy reprezentowanej.

Przy konstruowaniu nart carvingowych została odwrócona jedna z podstawowych zasad narciarstwa. To nie my swoją techniką jazdy dopasowujemy się do nart - to techniczne i konstrukcyjne parametry nart dopasowywane są do nas. Aby bardziej zrozumieć zasady funkcjonowania carvingu i różnice w stosunku do nart tradycyjnych, należy zwrócić uwagę na promień bocznej krzywizny narty - R. Zmniejszenie wartości tego promienia umożliwiło wykonanie ciętego skrętu. Ustawienie nart pod kątem do płaszczyzny śniegu, dociśnięcie nart do śniegu powodujące ich wygięcie (zgodne z taliowaniem), prowadzenie nart w ślizgu wzdłuż krawędzi. Narta sama wycina skręt zgodny z jej telią i wygięciem. Czym mniejszy promień - R, większy kąt ustawienia nart - tym większa możliwość wygięcia nart, co za tym idzie - skręt o mniejszym promieniu na nich wykonamy, a jazda stawać się będzie bardziej ekstremalna. Skręt wykonywany na tak ułożonych i prowadzonych nartach, pozwala na jazdę śladem ciętym, a co najważniejsze, maksymalne wykorzystanie siły odśrodkowej działającej na narciarza w skręcie. Siła ta jest podstawowym elementem i warunkiem funkcjonowania nowoczesnej techniki narciarskiej.


Autor: Marek Ogorzałek, ogorzałek carving s’cool